Johan Cruyff đã vẽ nên thánh đường bóng đá Barca như thế nào

2

Catalonia, ngày 28/4/1988. Khoảng 7h tối. Khách sạn The Hesperia trên đường Carrer dels Vergos, một con phố nhỏ ở phía bắc trung tâm thành phố Barcelona và cách sân Camp Nou chừng năm phút đi ô tô, trở nên ồn ào.

21 cầu thủ Barca, cùng HLV Luis Aragones, ngồi trong phòng hội nghị của của The Hesperia. Bất giác một giọng nói vang vọng hơn tất thảy khiến mọi người nín lặng. “Chủ tịch Jose Josep Lluis Nunez đã lừa dối chúng ta với tư cách một con người và làm nhục tất cả dưới tư cách một cầu thủ chuyên nghiệp”, đội trưởng Jose Ramon Alexanko mở đầu cuộc họp đi vào lịch sử của đội chủ sân Camp Nou. “Tóm lại, xuất phát từ sự sống còn của những con người trong CLB này, đội bóng yêu cầu Chủ tịch Nunez phải từ chức ngay lập tức”.

Sau giây phút thinh lặng, cả hội trường bỗng vỡ òa trong sự huyên náo. Tất thảy đều sốc. Như thể chưa đủ sức nặng, tiền vệ Victor Munoz tiếp lời người đội trưởng: “Nunez không cảm nhận đươc màu cờ sắc áo của đội bóng này, và ông ta cũng không dành tình cảm cho người hâm mộ. Ông ta chỉ biết yêu mỗi bản thân mình”.

Vậy là cuộc chiến trong lòng Barca phát nổ. Một cuộc nội chiến với nguồn cơn từ tiền bạc. Kho bạc nhà nước Tây Ban Nha đang điều tra các bản hợp đồng của Barca trong giai đoạn trước đó. Họ tin rằng CLB này đang tìm cách trốn thuế, bởi mỗi cầu thủ trong đội phải có những điều khoản tách rời về số trận họ sẽ chơi và đặc biệt là điều khoản ăn chia bản quyền hình ảnh. Sau đó, các cầu thủ bị ban lãnh đạo yêu cầu trả số tiền chênh lệch, họ thậm chí đòi “lấy thủ cấp” Chủ tịch Nunez.

Sự kiện có một không hai ấy được nhắc đến với tên gọi “Hesperia Mutiny”, là điều tồi tệ trong mùa giải tệ hại nhất của Barca kể từ 1941-1942. HLV Luis Aragones – người đang đau khổ với chứng trầm cảm, ra đi sau khi mùa giải 1987-1988. Barca từ chỗ lọt vào chung kết Cup C1 năm 1986, bỗng trở thành trò cười cho thiên hạ chỉ hai năm sau đó. Để xoay chuyển tình hình và đảm bảo tái đắc cử trong cuộc bầu chọn chủ tịch vào tháng 6, Jose Josep Lluis Nunez có một “lá bài tẩy” đầy sức nặng.

Hai ngày sau, 30/4/1988, sân Camp Nou chật như nêm, với tinh thần sôi sục lửa giận. Dưới sân, các cầu thủ Barca cay đắng xếp thành hai hàng chào đón nhà vô địch mới của La Liga – đại kình địch Real Madrid. Cơn phẫn nộ của các cule không dành cho đội khách, kỳ lạ thay lại ném về chính các cầu thủ Barca, bất chấp họ đã chơi một trận rất hay và thắng 2-0. Cuộc họp ở khách sạn Hesperia rò rỉ, để rồi trở thành một vụ nổ về sự vượt quyền của đám kiêu binh. Và người hâm mộ Barca – những người vẫn luôn bày tỏ lòng biết ơn với Chủ tịch Nunez, sẵn sàng lôi các cầu thủ mà họ từng gào thét gọi tên đến khản cả cổ trong những giờ phút ăn mừng chiến thắng lên đoạn đầu đài.

Đến ngày 4/5/1988, tức sáu ngày sau sự kiện Hesperia Mutiny, Luis Aragones ra đi. Người được bổ nhiệm vào vai trò HLV mới của Barca là một cái tên từng trở nên quen thuộc: Johan Cruyff. Đây chính là “lá bài tẩy” mà Chủ tịch Nunez đã chuẩn bị để đối phó với cuộc binh biến của đám cầu thủ. Khi ấy, Barca đã trải qua 14 năm với chỉ một chức vô địch của giải VĐQG Tây Ban Nha. Ngay cả HLV tài danh Luis Aragones trong mùa giải 1987-1988 duy nhất với đội bóng xứ Catalonia, tối đa cũng chỉ giúp đội bóng đoạt danh hiệu Cup Nhà vua sau khi đánh bại Real Sociedad 1-0 trong trận chung kết.

Johan Cruyff đã vẽ nên thánh đường bóng đá Barca như thế nào

Johan Cruyff đã vẽ nên thánh đường bóng đá Barca như thế nào

Sau này, tám năm dưới sự lèo lái của nhà cầm quân huyền thoại người Hà Lan – trước khi bị sa thải một cách bất công trong một giai đoạn nhiều biến động khác, Barca giành tới 11 danh hiệu. Nhân vật xuất chúng nhất trong thế hệ của Bóng đá tổng lực đã cứu rỗi đội bóng này bên trong đường pitch khi còn là một cầu thủ những năm thập niên 1970, đến thập niên tiếp theo, ông lại làm điều đó thêm một lần nữa nhưng là với tư cách HLV. Nhiều CĐV Barca cho đến hôm nay vẫn tin rằng Barca của thế hệ “Dream Team 1” là đội bóng mạnh nhất mà nhân loại từng được chứng kiến.

Nhiều năm sau khi Johan bắt đầu mùa giải đầu tiên ở Camp Nou, tờ FourFourTwo tiết lộ những câu chuyện bí mật về niềm đam mê bóng đá toàn mỹ, về cái cách Johan đôi khi trở thành người đàn ông gắt gỏng, về tham vọng chiến thắng. Tất cả những điều đó đã biến Barca trở nên hùng mạnh như hôm nay. Ắt hẳn là bạn đã nghe về lò đào tạo trứ danh La Masia, nơi bồi đắp nên những Lionel Messi, Xavi, Andes Iniesta, Gerard Pique và rất nhiều tài năng khác? Nơi ấy đã ghi dấu một trong những di sản của Johan Cruyff…

“Ngày vừa 23, cánh cửa mở ra cả bầu trời”

Ngay khi ngồi vào “ghế nóng”, Johan Cruyff bắt đầu công cuộc xây dựng Barca mới – một Barca sau nỗi hổ thẹn lịch sử mang tên Hesperia. 15 cầu thủ – trong đó phần lớn là những nhân vật quan trọng trong đội hình chính thức bị tống khỏi Camp Nou. Cuộc thanh trừng không có giới hạn, nó bao gồm cả Victor Munoz, Ramon Caldere và đặc biệt là Bernd Schuster – người đã ở đó suốt 8 năm, ghi 63 bàn sau 170 trận, thủ lĩnh phòng thay đồ và được đánh giá là một trong những tiền vệ hay nhất châu Âu ở thế hệ của mình.

Năm 1982, khi Barca chiêu mộ Diego Maradona, người ta kỳ vọng Schuster và Maradona sẽ tạo nên kỷ nguyên vàng cho đội bóng xứ Catalonia. Nhưng điều đó không xảy ra, Maradona chỉ ở lại nơi này hai năm rồi mau chóng chạy trốn sang Napoli, còn Schuster ở lại và tiếp tục cùng với các đời HLV lèo lái con thuyền Barca đi qua giai đoạn lắm thác ghềnh. Thế nhưng, sau khi phản bội Barca lần một với cuộc binh biến Herperia, Schuster sẵn sàng làm điều đó thêm một lần nữa với việc gia nhập kẻ thù Real và chơi bóng ở đó hai mùa, trước khi bị thải hồi sang Atletico.

Mỗi vị tướng cần đoàn quân của riêng mình, Cruyff cũng vậy. Ông đem về Camp Nou 12 nhân vật mới, thay thế 15 người đã ra đi. Cho đến hôm nay, rất nhiều người trong số 12 môn đồ Cruyff chiêu mộ năm 1988 đã trở thành huyền thoại của CLB. Đó là cầu thủ chạy cánh Txiki Begiristain, tiền vệ tấn công Jose Mari Bakero, tiền đạo Julio Salinas, tiền vệ phòng ngự Eusebio Sacristan… Những chiếc bánh răng ấy được Cruyff lắp đặt ăn khớp vừa vặn để cùng nhau tạo nên cỗ máy chiến thắng mang tên “Dream Team của Cruyff” trong tương lai.

“Tôi tự hào là cầu thủ được cả thế giới bóng đá chú ý”, Eusebio Sacristan -sinh năm 1956 người Tây Ban Nha – chia sẻ với FourFourTwo về những năm tháng oanh oanh liệt liệt trong sự nghiệp bóng đá đầy màu sắc của ông, với niềm may mắn khi trở thành môn đệ của một Johan Cruyff thần thánh. Ông nói thêm: “Những năm tháng ở Camp Nou, ông ấy đã thay đổi toàn bộ bóng đá Tây Ban Nha và tạo nên hệ tư tưởng Barca. Khi tôi chỉ là một chàng trai 23 tuổi, cánh cửa của tôi được mở ra để thấy cả bầu trời phía trước. Ông ấy đem về đội bóng một đoàn quân trẻ tuổi, đầy tham vọng và mê say, lứa chúng tôi khi ấy không bị đè nặng bởi những binh biến trước đó của đội bóng”.

Johan Cruyff đã vẽ nên thánh đường bóng đá Barca như thế nào

Johan Cruyff đã vẽ nên thánh đường bóng đá Barca như thế nào

Dù là kẻ cầm đầu cuộc kiêu binh Hesperia và gây ra nhiều muộn phiền cho Chủ tịch Nunez, thật kỳ lạ Cruyff quyết định giữ lại đội trưởng Jose Alexanko. Nhưng những năm tháng sau đó, Alexanko phải hối hận vì những điều mình đã làm. Cầu thủ 32 tuổi hứng chịu cơn thịnh nộ với tiếng la ó từ bốn bề Camp Nou trong một trận đấu tiền mùa giải. Cruyff lý giải: “Alexanko chỉ làm đúng với bổn phận của một đội trưởng. Cậu ta phải phát ngôn và giữ tinh thần cho đồng đội. Cậu ta là sứ giả của các cầu thủ, và sứ giả thường bị trừ khử đầu tiên trong mọi cuộc chiến. Nhưng không phải với tôi. Alexanko là một người lĩnh xướng, là mối liên hệ giữa các cầu thủ”.

Một cách khôn ngoan, Cruyff thông qua quyết định giữ lại Alexanko, gửi thông điệp đến Chủ tịch Nunez: Ở đội bóng này, tôi mới là lãnh đạo. Điều đó cũng đồng nghĩa, cái cách Nunez điều hành đội bóng kiểu “cầm tay chỉ việc” theo mô hình giám đốc của một công ty như đã làm với hệ thống bất động sản, khách sạn của ông không có chỗ ở đội bóng mà Cruyff quản lý. Johan thẳng thừng: “Nếu ông muốn nói chuyện với tôi, tôi sẽ đến văn phòng của ông. Ông không được đến phòng thay đồ của tôi”.

Nhưng những chiến thắng không đến chỉ với bấy nhiêu. Tiếp đến, Johan Cruyff bắt đầu công cuộc tái cấu trúc phong cách, xây dựng triết lý xuyên suốt mà đội bóng sẽ chơi. Tập hợp đội hình mới toanh vào một ngày tháng 7/1988, “El Flaco” (Chàng Gầy – biệt danh của Cruyff) phác thảo hệ thống mới, nơi các cầu thủ sẽ biết họ ở đâu trong hệ thống đó.

“Johan vẽ lên tấm bảng đen một sơ đồ với ba hậu vệ, bốn tiền vệ, hai cầu thủ chạy cánh và một tiền đạo”, Eusebio hồi tưởng lại điều đã xảy ra trong nhiều thập kỷ mà còn nguyên vẹn nét ngỡ ngàng. “Chúng tôi trố tròn mắt nhìn nhau: Cái quái gì thế này? Cần biết rằng thời ấy, 4-4-2 hoặc 3-5-2 đang thịnh hành. Thật khó tin là Cruyff lại xây dựng một hệ thống có nhiều cầu thủ tấn công và ít người phòng ngự như vậy. Một tay ông ấy đã mang đến Tây Ban Nha lối chơi bóng hoàn toàn mới. Với tất cả, đó thực sự là một cuộc cách mạng”. Sơ đồ 3-4-3, được nâng cấp từ 4-3-3 mà Cruyff học được từ Rinus Michels ở Ajax và ĐTQG Hà Lan trong những năm 1970, đã ra đời như thế.

Đích thân Johan Cruyff giải thích về hình thái mà ông đã xây dựng cho Barca: “Với bốn hậu vệ chỉ để kèm hai tiền đạo đối phương, đó là một sự lãng phí. Trong khi đó, đội bóng của bạn chỉ có sáu người để đối chọi tám cầu thủ đối phương ở khu vực giữa sân. Làm sao có thể thắng trong một trận đấu như thế? Đó là lý do tôi phải đưa một cầu thủ phòng ngự dâng cao vào đội hình hàng tiền vệ”.

Nguồn: VnExpress.net