Suarez – một mai qua cơn mê

5

Đến lặng lẽ và ra đi lặng lẽ

Sáu năm ở Barca đủ để Suarez giành những danh hiệu cao quý nhất cấp CLB: Champions League, La Liga, Cup Nhà Vua Tây Ban Nha, FIFA Club World Cup, Siêu Cup châu Âu, Siêu Cup Tây Ban Nha. Cũng chỉ trong ngần ấy năm, Anh còn kịp vào ba top cầu thủ ghi bàn nhiều trong lịch sử CLB với 198 bàn. Nhưng cuộc chia tay Suarez đã diễn ra trong lặng lẽ. Không có trận cầu tri ân nào cả. Gói gém đồ đạc từ hôm trước, rồi sau cuộc họp báo hôm 24/9, anh chỉ việc chụp ảnh, ôm lấy vài đồng đội thân, lên xe và ra đường. Từ hôm sau, anh và họ sẽ là đối thủ trên sân cỏ.

Ngày Suarez ra mắt Barca cũng lặng lẽ không kém. Năm 2014, anh nổi tiếng không phải vì đã đoạt cả bốn giải thưởng cá nhân của Ngoại hạng Anh – gồm Cầu thủ hay nhất của Ban tổ chức, Hiệp hội Cầu thủ Chuyên nghiệp (PFA), Hiệp hội Phóng viên Thể thao (FWA) và người hâm mộ Premier League) cũng như là Vua phá lưới của giải. Anh nổi tiếng vì vụ cắn vào vai Giorgio Chiellini ở World Cup. Hệ quả là lệnh cấm của FIFA. Chính lệnh cấm và tai tiếng ấy khiến Barca không tổ chức một cuộc họp báo nào cả để giới thiệu bản hợp đồng trị giá 81 triệu euro.

Cái cách Suarez ra mắt Barca, nói không ngoa, chẳng khác gì một cầu thủ được đôn lên từ đội trẻ. Anh được giới thiệu trong một trận đấu tiền mùa giải ở Trofeo Joan Gamper. Và cảm giác của Suarez khi ấy là gì? “Thực sự, anh thấy mình như cầu thủ khách mời tới chơi một trận cho CLB vậy”, Suarez đã trả lời vợ Sofi, khi được hỏi ra mắt như thế nào.

Suarez - một mai qua cơn mê

Suarez – một mai qua cơn mê

Có thể có những lý do để biện minh cho sự đến và đi lặng lẽ của Suarez trong sắc áo Barca. Nhưng ở góc độ duy tâm, nó có thể là định mệnh. Định mệnh không cho phép Suarez xuất hiện tại Nou Camp hoành tráng như Thierry Henry, Samuel Eto’o trước kia, hay Antoine Griezmann sau này. Định mệnh cũng khước từ anh cái quyền được rời khỏi CLB một cách xúc động như Eric Abidal. Nhưng định mệnh bù lại cho anh thứ không ai trong số những cầu thủ kể trên có được: là một phần lịch sử của CLB đúng nghĩa, khi nhìn vào cột mốc kỷ lục ghi bàn.

Còn xét ở góc độ duy vật, sợi dây gắn kết Barca – Suarez đơn thuần như một phi vụ làm ăn. Khi chúng tôi cần anh, vâng, mời anh tới, tiền thù lao ngần này nhé? Ok phải không? Vào việc. Và khi chúng tôi không còn cần anh nữa. Ra đi hả? Được thôi. Đợi chúng tôi xét xem khả năng nào có lợi hơn cả trong các khả năng.

Rất thị trường. Rất sòng phẳng. Chỉ có điều, trớ trêu thay, trong tất cả đội bóng mà Suarez từng khoác áo, Barca chính là tình yêu, và ước mơ, được nuôi dưỡng từ tấm bé. Một kênh truyền hình của Uruguay vẫn còn lưu giữ đoạn tư liệu phỏng vấn cậu bé Suarez khi còn khoác áo Học viện Nacional, với câu trả lời “Con muốn chơi cho Barca một ngày không xa”.

Sẽ có những trách cứ Barca về cách đối xử với Suarez, và điều đó không có gì là phi lý cả. Nhưng bóng đá bây giờ đã là một ngành công nghiệp chứ không chỉ gói gọn trong không gian của một trò chơi thể chất đơn thuần. Nó là lợi ích, chứ không toàn phần chỉ là niềm vui, và cảm xúc. Vì thế, việc nó sòng phẳng, nhiều khi đến mức bạc bẽo, cũng là lệ thường.

Hãy chỉ nhớ đến lúc Suarez tới và lúc rời Barca, với những gì Suarez đang có, Barca đã có, biên độ vị tha sẽ được nới rộng hơn. Thực tế, sau cú cắn Branislav Ivanovic vào tháng 4/2013 ở Ngoại hạng Anh, Suarez gần như là kẻ thù của truyền thông và giới chức bóng đá Anh. Richard Scudamore, Chủ tịch Ngoại hạng Anh, nói rằng Suarez “mang lại một hình ảnh tệ hại cho giải đấu”. Ngay cả thủ tướng Anh ngày ấy, ông David Cameron, còn yêu cầu phải phạt thật nặng. Ngay từ lúc đó, Suarez đã muốn ra đi.

Suarez - một mai qua cơn mê

Suarez – một mai qua cơn mê

Không một lời mời nào dành cho anh, trừ lời mời đầy kỳ dị của Arsenal với mức phí cao hơn phí giải phóng hợp đồng đúng … 1 bảng Anh. Suarez cũng định đi khỏi Liverpool ngay từ 2013, khi Liverpool thiếu sự ủng hộ anh một cách công khai. Nhưng Steven Gerrard đã từ tốn khuyên một lời khuyên mà sau này nhớ mãi: “Hãy ở lại thêm đúng một mùa thôi, chơi thật tốt, và năm sau chắc chắn Bayern, Real hay Barca sẽ muốn có cậu”.

Gerrard đã đúng. Nhưng chỉ Barca cần có anh mà thôi. Phần còn lại vẫn nhìn anh như một “dị thú” với ba lần cắn người. Cú cắn Chiellini xảy ra ngay sau cú cắn Ivanovic chỉ một năm và nó chỉ làm xấu thêm hình ảnh Suarez. Không ai dang tay ra với anh, trừ Barca. Họ sẵn lòng bỏ cả núi tiền để mua một “rủi ro scandal đầy mình”. Và Suarez nợ Barca điều đó.

Nhưng Suarez cũng đáp đền. Sáu năm với 198 bàn. Sáu năm liên tục là “kẻ khủng bố các hàng thủ” là quá đủ sòng phẳng cho món nợ kia. Hãy thử hình dung, nếu Barca của mùa giải 2014-2015 không có Suarez, liệu họ có thể lên ngôi vô địch Champions League không? Bàn nâng tỷ số lên 2-1 ở trận chung kết của anh rất quan trọng, tạo ra bước ngoặt thực sự, trong một buổi tối mà Messi không thể ghi bàn.

Và có một điều ít ai hiểu về Suarez, về những cú cắn của anh. Khi Suarez căng thẳng tột độ, cảm thấy mình vô dụng, anh sẽ bật ra cái nóng nảy ấy. Ở Ajax, anh cắn Bakkal vì biết áp lực sa thải Martin Jol đang lớn dần. Ở Liverpool, anh cắn Ivanovic vì hiểu đội nhà cần chiến thắng ấy cho vị trí Champions League năm sau ra sao. Và ở đội tuyển Uruguay, anh cắn Chiellini khi cảm thấy mình “kém tài” trước một Gianluigi Buffon thần thánh.

Sáu năm ở Barca, Suarez không cắn ai cả. Điều đó có nghĩa là anh cảm thấy hữu dụng ở Camp Nou. Áp lực lớn nhất kể từ khi anh đến CLB có khi chính là lúc Koeman gọi anh để nói về một kế hoạch không còn cần anh nữa. Thật may, không có dấu răng nào trên vai vị tân HLV người Hà Lan.

Suarez - một mai qua cơn mê

Suarez – một mai qua cơn mê

Sóng gió ở Barca

Khi Suarez tới sân tập Barca lần đầu năm 2014, HLV Luis Enrique gọi tất cả cầu thủ lại gần và giới thiệu: “Cuối cùng họ cũng lôi anh ta ra khỏi nhà tù Guantanamo để tới tập luyện với chúng ta hôm nay”. Cả đội cười khúc khích và vỗ tay chào đón “tù nhân mới được phóng thích”. Còn Suarez, anh không giấu nổi sự xấu hổ, và vùi đầu vào tập luyện, để không trở thành tâm điểm chú ý của mọi người.

Cái cách Enrique đùa ấy không hề vô hàm ý. Những người mang văn hoá Barca thuần thành, tôn thờ chủ nghĩa Cruyff đều phản đối Suarez có mặt ở Nou Camp. Chính Cruyff đã chỉ trích trên tờ Telegraf rằng “tôi chẳng hiểu CLB này sẽ chơi bóng kiểu gì với Neymar, Suarez và Messi. Tất cả họ đều cá nhân. Rõ là CLB này đã bắt đầu thích các cá nhân hơn là một tập thể chơi một thứ bóng đá chất lượng”.

Nhìn vào cái cách Barca thiết lập được bộ ba hủy diệt MSN ngày ấy, nhìn vào số bàn thắng và cả những danh hiệu mà họ có được dưới thời Luis Enrique, chắc chắn nhiều người sẽ cho rằng phê phán này của Cruyff có vấn đề cá nhân gì đó, hoặc thiếu chuẩn xác. Nhưng thực tế, các danh hiệu, các thành tích cá nhân không thể khoả lấp được một thực tế ở Barca suốt sáu năm qua.

Suarez - một mai qua cơn mê

Suarez – một mai qua cơn mê

Sự xuất hiện của Suarez, nói về chất lượng chuyên môn, là một đóng góp lớn cho CLB. Nhưng nói về tổng thể, nó góp phần làm Barca chìm sâu hơn vào khủng hoảng, kéo dài hơn khủng hoảng ấy bởi những hào nhoáng bên ngoài ru ngủ. Cơ bản, Suarez, Neymar đã chắp thêm cánh cho Messi để tạo thành một thế lực thực sự. Chính thế lực ấy đã khiến Barca mất đi bản sắc của họ, và phải thay đến năm HLV kể từ khi Tito Vilanova nằm xuống.

Ở chung kết Champions League 2014-2015, đội hình chính Barca chỉ còn năm cầu thủ từ lò La Masia. Họ là Jordi Alba, Gerard Pique, Sergio Busquets, Messi và Andres Iniesta. Và khi thua Bayern 2-8 tháng trước, số cầu thủ từ La Masia cũng chỉ là năm, với Sergi Roberto thế chỗ của Iniesta. Năm năm không có một chuyển biến nào cả. Người Barca nhìn vào đó và rất sợ một điều: văn hoá cantera đáng tự hào của họ đã bị đánh mất.

Cantera, trong tiếng Tây Ban Nha, nghĩa đen là “cái mỏ”. Và ở Barca, đó là một niềm hãnh diện lớn lao khi đội hình của họ luôn có các trụ cột phải là những cầu thủ đi từ “cái mỏ” La Masia đúng nghĩa. Nhưng chính việc duy trì những cầu thủ ngôi sao được mua về trong đội hình chính đã khiến những tiềm năng của các sản phẩm từ La Masia không còn đất phát triển.

Hãy thử hình dung, nếu năm 2006, lãnh đạo Barca không mạnh dạn sử dụng Messi, và sau đó đẩy luôn những Javier Saviola, Ludovic Giuly, Maxi Lopez… đi ở mùa giải 2006-2007, liệu Messi có thể gặp đúng thời điểm vàng để phát triển hay không? Câu chuyện càng hay ho hơn khi ở mùa kế tiếp, Deco, Ronaldinho, Edmilson, Gianluca Zambrotta cũng phải chia tay CLB để lứa vàng La Masia khẳng định vị thế chủ nhân của họ trong đội.

Đó chính là cantera, là thứ mà Cruyff từng thực hiện với những Luis Enrique, Pep Guardiola, Amor, Ferrer, Sergi… Cantera không phủ nhận việc phải có các siêu sao từ bên ngoài. Thậm chí, nó luôn chào đón các ngôi sao bên ngoài như Romario, Hristo Stoichkov, Ronaldinho, Rivaldo, Henry, Eto’o, hay “hiệp hội Hà Lan”, cùng tham chiến trong màu áo Barca nữa là khác. Nhưng cantera cần nhất là vai trò trụ cột, vai trò thủ lĩnh phải nằm trong tay La Masia chứ không thể bị thao túng bởi các siêu sao tăng cường.

Và ở Barca suốt sáu năm qua, Messi đã tạo dựng nên một thế lực Nam Mỹ với Suarez, Neymar sát cánh bên anh. Khi Neymar ra đi, Barca ngỡ như đã “bắn tỉa” được một nhân tố mạnh mẽ và khiến thế lực ấy suy yếu. Nhưng khi còn Suarez ở đó, Messi vẫn liên tục nhắc tới bộ ba MSN 2014-2015 như một yêu sách. Và chính Chủ tịch Bartomeu đã mắc trong cái bẫy mà tự ông tạo ra. Ông nghĩ rằng đầu tiên chỉ cần đứng về phía Messi là có thể thao túng được quyền lực. Song, khi chính Messi và Bartomeu không còn mặn mà với nhau nữa, Bartomeu mới giật mình nhận thấy ông trở thành tấm bia chỉ trích lớn nhất. Thực tế, ông cũng đáng như vậy khi những năm ngồi ghế Chủ tịch, ông đã hủy hoại Barca rất nhiều.

Nguồn: VnExpress.net